سترون کردن وضدعفونی

هدف: هدف از استریل کردن جلوگیری از انتقال عفونت .

مقدمه

سترون کردن یا استریل کردن  sterile

به معنی از بین بردن میکروارگانیسمها(تمامی اشکال حیاتی اعم از سلول واسپور) در ابزار آلات و لوازم پزشکی، دارویی، مواد غذایی و غیرهاست . استریل یا سترون به معنی کاملاً عاری از باکتری یا قارچ یا ویروس یا دیگر میکروارگانیسمهای بیماری‌زا و غیربیماری‌زا (در مورد اشیای بی‌جان) است . تعریف استریلیزاسیون در پزشکی با محیط و مواد غذایی متفاوت است.

 

ضد عفونی کردن

از بین بردن باکتری یا قارچ یا ویروس یا دیگر میکروارگانیسمهای بیماری‌زا در سطح جاندار یا

بیجان.(که اسپور باقی میماند)

روشهای سترون کردن

روشهای رایج سترون کردن عبارتند از :

۱. روش حرارتی به وسیله دستگاههای مانند اتوکلاو و فور در این روش از تاثیر گرما و فشار بخار آب برای کشتن میکروارگانیسمها استفاده می‌شود .

۲. روش شیمیایی به وسیله مواد ضدعفونی کننده مانند آب اکسیژنه و انجام واکنشهای شیمیایی (مانند رادیکالهای آزاد) برای سترون کردن بهره می بریم .

۳. روش پرتودهی به وسیله تابش پرتو گاما ، پرتو ایکس و پرتو فرابنفش .

خشک شدن لوازم استریل
هیچگاه بعد از باز کردن درب اتوکلاو وسایل را خارج نکنید چون وسایل اتوکلاو. احتیاج به مدت زمان دارند به هیچ عنوان از اتوکلاو خارج نکنید چون قابل استفاده نیست
و هر جا که بگذارید رطوبت لایه خارجی گرد و خاک میکرب ها را به خود جذب می کند و. وسایل غیر استریل خواهد شد
استرلیزاسیون : روشها و دستگاه ها
روشهای مختلفی برای استریلیزاسیون وجود دارد:
- روش استفاده از بخار (گرمای مرطوب)
- روش استفاده از هوای خشک (گرمای خشک)
- اتیلن اکساید،
- روش پلاسما و دیگر روش های غیر رسمی

روشهای فیریکی استریل:

گرما

 

گرمای خشک

:برای لوازم شیشه ای وفلزاتی چون پنس به کار می رود.

1.سوزاندن:وسایل کثیف مانند باند زخم و... را با آتش می سوزانیم.

2.حرارت مستقیم:توسط شعله چراغ وسایلی مانند پنس و آنس را استریل میکنیم.

3.شعله پاشیدن: با شعله دادن به دهانه ارلن و لوله آزمایش سبب کم شدن آلودگی میشود.

4.دستگاه فور: با تنظیم حرارت خشک 180-160 درجه سانتی گراد در این دستگاه ، پس از 2 ساعت وسایل استریل میشود . فور برای استریل کردن پلیت های شیشه ای ، پیپت ها ، لوله های آزمایش ، لوازم دندانپزشکی کاربرد دارد.

گرمای مرطوب:گرما را همراه رطوبت برای استریل استفاده میکنیم.

1.جوشاندن :یکی از قدیمیترین روشهای استریل است که اطمینان چندانی ندارد.در ظرفی مقداری آب ریخته و اشیاء

را در آن قرار داده ومدت 20-10 میجوشانیم.

2.تندالیزاسیون:برای استریل موادی که در دمای بالای 100 تخرب میشوند به کار میرود.که برای سترون مواد

پروتینی ،سرمها وواکسنها به کار میرود.در سه روز متوالی ماده مورد نظررا به مدت نیم ساعت در گرما قرار

میدهیم و بعد در دمای 37 درجه جهت رشد اسپور باکتری قرار میدهیم.

3.پاستوریزه کردن:برای ازبین میکروارگانیسم ها بیماری زا در فرآورده هایی که ماهیتشان نباید تغییر کند.

66-63درجه سانتی گراد به مدت 30 دقیقه.

78-76 درجه سانتی گراد به مدت 15دقیقه.